In Frankrijk is het klassieke pad naar het diploma van tandarts via de PASS of de LAS, twee selectieve universitaire routes die elk jaar duizenden kandidaten ontmoedigen. Er bestaan echter alternatieven, hetzij via nationale bruggen of via Europese opleidingen in de tandheelkunde. Het begrijpen van deze systemen vereist dat men de toegangseisen, de regelgeving en de werkelijke erkenning van het behaalde diploma onderscheidt.
Nationale bruggen naar de tandheelkunde: directe toegang zonder opnieuw de PASS te doorlopen
Het minst bekende systeem is het meest directe. Verschillende Franse universiteiten, waaronder de faculteit geneeskunde van Montpellier, bieden toegangspaden in het 2e of 3e jaar tandheelkunde aan voor houders van bepaalde paramedische of wetenschappelijke diploma’s. Deze bruggen worden gereguleerd door regelmatig bijgewerkte ministeriële besluiten en vereisen geen PASS, LAS of traditionele examens.
Verder lezen : Hoe een plint aan de muur te bevestigen?
Het principe: een kandidaat die al een diploma heeft (verpleegkundige, fysiotherapeut, apotheker, of houder van een wetenschappelijke master, afhankelijk van de criteria van elke faculteit) dient een dossier in dat wordt beoordeeld op zijn academische resultaten, motivatie en soms een gesprek. Het aantal plaatsen is beperkt, maar de procedure ontsnapt aan het selectie systeem op basis van rangschikking van de PASS.
Dit mechanisme is gericht op profielen in omscholing of gezondheidsprofessionals die hun carrière willen omzetten. Het betreft niet de middelbare scholieren die van de middelbare school komen. Verschillende gidsen beschrijven de tandheelkundige studies zonder examens of geneeskunde en de specifieke voorwaarden van elke universiteit.
Ook interessant : Hoe uw bouw- en renovatieprojecten met volledige gemoedsrust te laten slagen
Licentie gezondheidswetenschappen: een Franse route in opkomst
Vanaf het academisch jaar 2024-2025 experimenteren enkele universiteiten of breiden ze licenties ‘gezondheidswetenschappen’ of ‘levenswetenschappen’ uit die een versterkte minor in gezondheid integreren. Deze licenties maken het mogelijk om te solliciteren naar tandheelkunde na een of meerdere jaren, met een grotere nadruk op continue evaluatie in vergelijking met de klassieke PASS.
Het verschil met de LAS ligt in de pedagogische positionering. De LAS blijft een disciplinaire licentie (recht, economie, biologie) met een gezondheidsoptie. De licenties gezondheidswetenschappen zijn vanaf het begin ontworpen als een basis gericht op de MMOP-opleidingen (geneeskunde, verloskunde, tandheelkunde, farmacie). Het academische pad is coherenter voor een student die specifiek op tandheelkunde gericht is.
Het aantal plaatsen dat via deze route wordt toegewezen varieert per universiteit, en sommige verdelen nu minder plaatsen aan de PASS om er meer aan deze licenties toe te wijzen. Het controleren van het opleidingsschema dat door elke instelling is gepubliceerd, blijft de enige betrouwbare manier om de werkelijke quota te kennen.
Tandheelkundige studies in Spanje en Italië: wat “zonder examens” echt betekent
De Europese opleidingen in de tandheelkunde trekken elk jaar veel Franse studenten aan. Spanje en Italië behoren tot de meest voorkomende bestemmingen, met opleidingen van vijf tot zes jaar die leiden tot een diploma dat in de hele Europese Unie wordt erkend dankzij richtlijn 2005/36/EG.
Toegang gebeurt op basis van een dossier en een toelatingstest die specifiek is voor elke universiteit, niet via een gecentraliseerd nationaal examen. Dit onderscheid is cruciaal, want de afwezigheid van een nationaal examen betekent niet de afwezigheid van selectie. Sinds 2023 hebben verschillende Spaanse en Italiaanse universiteiten hun toelatingseisen aangescherpt:
- Invoering of versterking van wetenschappelijke tests op biologie, chemie en soms fysica, met stijgende slaagpercentages
- Toevoeging van individuele gesprekken om de motivatie en het taalniveau van de kandidaat te beoordelen
- Geleidelijke invoering van lokale numerus clausus in bepaalde faculteiten die voorheen zonder limiet op plaatsen ontvingen
De Spaanse universiteiten die veel Fransen ontvangen verhogen hun dossiervereisten, met name de minimale cijfers voor het baccalaureaat. Een gemiddeld schooldossier dat drie jaar geleden voldoende was, kan vandaag de dag niet meer door de voorselectiefilters komen.
Erkenning van het Europese diploma en uitoefening in Frankrijk
Een tandheelkundig diploma behaald in een EU-lidstaat geeft recht op inschrijving in het tableau van de Orde van tandartsen in Frankrijk. De procedure is gebaseerd op richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning van beroepskwalificaties. In de praktijk moet de afgestudeerde een dossier indienen bij de Orde, die de conformiteit van de gevolgde opleiding controleert.
Het Europese diploma verleent dezelfde uitoefenrechten als een Frans diploma zodra de inschrijving is gevalideerd. Er is geen aanvullende gelijkwaardigheid of aanvullend examen vereist, op voorwaarde dat de opleiding op de lijst van door de richtlijn erkende diploma’s staat.
Een aandachtspunt betreft de taal. Uitoefening in Frankrijk vereist een voldoende beheersing van het medische Frans voor de patiëntrelatie. Buitenlandse faculteiten die hun lessen in het Engels of Spaans geven, bereiden niet voor op deze eis, die de verantwoordelijkheid van de beoefenaar is.
Kiescriteria tussen Franse brug en Europese opleiding
De keuze tussen deze routes hangt af van het profiel van de kandidaat. Hier zijn de parameters die moeten worden geëvalueerd voordat men zich verbindt:
- Het huidige opleidingsniveau: de Franse bruggen vereisen een voorafgaand diploma (paramedisch of wetenschappelijk), terwijl de Europese universiteiten post-bac aanvragen accepteren
- Het beschikbare budget: het collegegeld in privé-universiteiten in Spanje of Italië vertegenwoordigt een significante investering over vijf tot zes jaar, terwijl de Franse bruggen binnen het kader van de klassieke universitaire rechten vallen
- De tolerantie voor linguïstisch en administratief risico: studeren in het buitenland houdt in dat men een opleiding in een andere taal moet beheren en de erkenningsprocedures bij terugkomst moet beheersen
De nationale bruggen blijven de meest directe route voor een al afgestudeerde gezondheidsprofessional. De Europese opleidingen zijn beter geschikt voor een afgestudeerde die de selectie van de PASS wil vermijden zonder meerdere jaren voorafgaande opleiding te wachten. Geen van deze opties elimineert de selectie: het verandert simpelweg van vorm.